مسیر خیابان نسیم تا سید جمال؛ حیران در برزخ بالندگی

اخبار ترشیز
Typography

از خیابان قائم(عج) وارد خیابان نسیم که می‏شوی در وهله اول خودت را با یک میلان کوچک روبرو می‏بینی، دو طرف این میلان کوچک را تعدادی مغازه تعمیر انواع خودروها و مکانیکی‏ها در بر گرفته است، ولی در واقع این میلان با پیچ و خم‏های خود، ترا تا میدان غدیر در انتهای خیابان شهید مدرس راهنمایی می‏کند.

مشابه این میلان در مسیر خیابان قائم(عج) زیاد است. این قبیل میلان‏ها به ظاهر جدید هستند ولی در واقع بخش مهاجرپذیر شهر محسوب می‏شوند. خیابان نسیم هم مهاجرپذیر است. فرم ساختمان‏ها بیانگر این موضوع است. نوع معماری و نمای هر بنا و مصالح به کار رفته این مهم را فریاد می‏زند. یقین مدیریت شهری بحث رسیدگی به این قبیل مسیرها را در دستور کار خود دارد.

یقین شورای شهر می‏داند که این قبیل اماکن نیازمند ساماندهی و بهسازی هستند. در این مسیر همان ابتداء خودت را در مرز محدوده شهر و آغاز اراضی زراعی فدافن و قوژد می‏بینی، انگار دو هویت شهری و روستایی در برخی از نقاط این محور به شدت در حال عرض اندام هستند. بعض جاها در یک سوی خیابان قطعه زمینی بزرگ جا خوش کرده است. در هنگام گذر از جوار این قبیل اراضی با خود می‏گویی؛ کاش مدیریت شهری یک پارک محله یا فضای تفریحی برای اهالی در این زمین‏های رها شده با رضایت مالک یا مالکین، ایجاد می‏کرد، ولی نه این آرزو محقق شدنی نیست، تابلوی نظرها را به خود جلب می‏کند؛ مشخص می‏شود ای قطعات کوچک و بزرگ اراضی موقوفه‏ای هستند که اداره اوقاف از مردم خواسته‏است در آنها ساخت و ساز نکنند!

بازشدن مغازه‏ها در ابتدای این مسیر در ساعاتی خاص از صبح تا ساعات اولیه شب باعث رونق خاصی در بخشی از آغاز خیابان نسیم می‏شود. راسته تعمیرگاه‏ها شب‏ها دارای سکوت خاصی است. می‏شود با تامین نور شب این مسیر را روشن‏تر نمود. لابد جمعی از اهالی این بخش از محور اتصالی خیابان قائم(عج) به خیابان مدرس البته با گذر از خیابان شهید ترابی و گذر از خیابان 17 شهریور و سید جمال‏الدین اسدآبادی، باور کرده‏اند در فضایی شبه صنعتی زندگی می‏کنند. جالب است در این محور انواع فضاهای شبه صنعتی، تجاری، آموزشی، مسکونی، تاریخی، درمانی و قابل رصد است. در همین خیابان نسیم چندین راسته نظرت را به خود جلب می‏کند. راسته تعمیرکار‏ها وکاشی‏فروشان از جمله این راسته‏ها هستند.

روزهای جمعه هم دو جمعه بازار مربوط به فروش خودرو و عرضه انواع پرندگان در مسیرهای منتهی به این خیابان همپای ته گودال برپاست. این محور کارکردی شبه کنار گذر دارد. بدون آن که بولواری باشد وظیفه اتصال شرق و غرب شهر را خواسته یا ناخواسته بر عهده دارد. بسیاری از کوچه‏ها و میلان‏های این محور دارای وضعیت نامطلوبی از نظر مبلمان شهری و آسفالت و بسیاری از خدمات شهری هستند. تفاوت شمال و جنوب شهر در برخی از نقاط این مسیر نظرها را به خود جلب می‏کند. یقین شورای شهر و شهرداری طرح‏های خوبی برای این محور دارند و کارهای بسیاری را به سر منزل مقصود رسانده‏اند، ولی هنوز هم جمعیت ساکن در حاشیه این محور چشم‏انتظار بذل عنایات مسئولان می‏باشند.

یقین مسئولان شهری و شهرستان هرازگاه به طور محسوس و نامحسوس با پای پیاده و سواره به طور فردی و جمعی اوضاع این محور را رصد می‏کنند. لابد در حافظه اهالی این مسیر خاطرات شیرینی از حضور سرزده و برنامه‏ریزی نشده مدیران ارشد شهر و شهرستان نقش بسته است. البته این حضور ربطی به انتخابات ندارد و صرفاً مربوط به تشنه بودن بسیاری از مسئولان برای خدمت به شهروندان دارد. محلات دوسوی این محور نیازمند دست نوازشی برای آسفالت و رفع دست‏اندازها و چاله‏های ریز و درشت خود هستند. مساجد این محور هم دست دعا برای توجه و التفات بیشتر مسئولان فرهنگی و اجتماعی و مذهبی شهر و شهرستان است.

لابد ائمه جماعات چند مسجد فعال در این محور و محلات متصل به آن دارای دغدغه‏های خاصی برای عمران و آبادانی این مسیر هستند که بایسته است توسط مسئولان درد آشنا مورد توجه قرار گیرد. بخشی از این مسیر در گذر از کال اُوُقُول‏قُولُو یا همان کال معروف قوژد، دارای فراز و نشیب است. بار ترافیکی این بخش از مسیر در ایام هفته به خصوص در روز جمعه به خاطر بازارهای هفتگی فعال قابل تأمل و بررسی است. یقین مدیریت شهری برابر طرح جامع شهر روزی روزگاری طرح‏های عظیمی برای توسعه و امنیت این مسیر انجام خواهد داد! ولی ای کاش تا آن زمان سلسله مسکن‏های برای دردهای ریز و درشت این مسیر تجویز و تزریق می‏شد. همین کال قوژد نیازمند توجه خاص است.

سوای حضور مرئی و نامرئی معتادان در این کال باید کارکرد آن از منظر زیست محیطی و تردد انواع سگ‏های ولگرد و شغالان بررسی شود. ساماندهی این کال یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. این مسیر دارای چند تابلوی راهنمایی و نام و نشان مسیرها هست، ولی همچنان نیازمند تابلوهای راهنمایی بیشتر و دقت در درج نام و نشان‏های مسیرهاست. یادمان نرود چه بخواهیم و چه نخواهیم این محور محل تردد شهروندان و اهالی روستاهای اطراف است. این مسیر در باور بسیاری از اهالی راهی میان‏بُر برای رسیدن به بیمارستان شهید مدرس، مزار شهید مدرس، دسترسی به خیابان‏های اصلی و هسته مرکزی شهر است. همانطور که در صدر مطلب ذکر شده این مسیر برای بسیاری حکم یک کنارگذر  کمربندی را دارد. کاش همسطح یک کمربندی و کنارگذر و یک بولوار با این مسیر برخورد می‏شد.

وجود یک کتابخانه مشارکتی در مسجد امام باقر(ع) در حاشیه میدان شهید نیازمند یک نعمت برای اهالی است. البته بخشی از این محور از جوار مزار شهید مدرس عبور کرده و بهره‏مند از کتابخانه معظم این مزار  هستند. با این همه جنوب شهر نیازمند یک کتابخانه ویزه کودکان و نوجوانان است. کاش شعبه دوم کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در این مسیر راه‏اندازی می‏شد. ابتدای خیابان نسیم تا میدان شهید نیازمند فاقد نماد یا اِلمان شهری یا یادمانی خاص است. امید این مهم هم در دستور کار مدیریت شهری قرار بگیرد و  زیباسازی این مسیر و توجه به مبلمان شهری آن جدی‏تر گرفته شود. میدان شهید نیازمند در ایام نوروز شاهد نمادی بهاری است. در چهار شهید ترابی نیز نمادی در باره حضرت زهرا(س) دیده می‏شود. در ادامه این محور در میدان حد فاصل بولوار شاهد به مزار شهید مدرس سردیسی بزرگ از این شهید دیده می‏شود، دیگر هیچ نماد و اِلمان و یادمانی در مسیر نیست.

کاش سردیس شهیدان نیازمند، ترابی و حتی امام موسی صدر و شهید سید جمال‏الدین اسدآبادی در میادین و فلکه‏های  این محور و یا حاشیه هر خیابان نصب می‏شد. کاش به فراخور نام‏های این مسیرها یابودها و نشانه‏های تعریف می‏شد. مدارس مختلفی در این مسیر و محلات منتهی به آن فعال هستند که رسیدگی به مسایل مختلف آنها نیز یک ضرورت است. فضای پیرامون این مدارس نیازمند توجه خاص از منظر ساماندهی و زیباسازی هستند. نهضت ساماندهی پیاده‏روها و برخی از کوچه‏ها در نقاطی از شهر مشهود است. کاش این مهم در این محور نیز به طور گسترده‏تری اجرا می‏شد. بعد از میدان شهید نیازمند در خیابان شهید ترابی وارد بافتی متفاوت از بافت  خیابان نسیم می‏شویم.

اینجا انگار محله‏ای قدیمی از شهر است. امتزاج بافت قدیمی و بافت میانه شهر در این خیابان قابل رصد است. منازل قدیمی و جالبی در بخشی از این خیابان هنوز پابرجای هستند.  هنوز می‏توان منازلی دارای باغ و باغچه را می‏توان در این مسیر یافت. وجود حوض حاجی نظام یا همان آب انبار معروف در نقطه اتصال خیابان راه قوژد(سلمان فارسی) با خیابان شهید ترابی مببین گذشته تاریخی این بخش از این محور است. فراموش نکنیم کوچه راه قوژد دالانی تاریخی است که از یک سوی پای در حاشیه خندق قدیمی شهر ترشیز دارد و از دیگر سوی راه به هسته تاریخی شهر یعنی بازار سرپوشیده، ارگ و مسجد جامع و سقاخانه و سایت‏های تاریخی واقع در بافت قدیمی و مرکزی کاشمر دارد.

هر شهر از نظر ساخت مکانی دو بخش اصلی دارد. نخست؛ فضاهاي ساکن که براي زيستن، انباشتن اشياء، نمايش دادن، پردازش اطلاعات و تصميم¬گيري، و تبادل تخصص مي¬يابند و به ترتيب خانه‏ها، محلات و بازار و اماکن مختلف اداری و غیر اداری را پديد مي¬آورند. دوم؛ فضاهاي متحرک که براي جا به جا کردن افراد و اشيا تخصص يافته‏¬اند. از ديرباز، دو شيوه تحرک اصلي براي اين افراد و اشيا وجود داشته است. رهگذران و عابران با ساده‏ترين حالت، یعنی حرکت به وسيله بدن يک انسان در این فضاها حضور دارند. حالت پيچيده¬‏تر آن که از نيرويي به جز عضلات انسان براي به حرکت در آوردن افراد و اشيا استفاده شود. اين نيرو در جوامع پيشا مدرن قدرت عضلاني جانوراني مانند اسب و خر بود، و در جوامع مدرن به سوخت فسيلي موجود در خودروها تحول يافته است.

آری  فضاي متحرک دو عنصر اصلي پیاده و سواره را در خود جاي مي¬دهد. یک نکته آزار دهنده در این محور طولانی وجود دارد؛ بسیاری از بخش‏های این محور پرتردد فاقد پیاده‏رو است. این معضل شهری در  بخشی از خیابان شهید ترابی بسیار مشهود است. این مسیر انگار فقط برای تردد وسایط نقلیه ساخته شده است. در نزدیک چهارراه شهید ترابی این معضل بیشتر و گزنده‏تر خودنمایی می‏نماید. یادمان نرود این بخش از این محور محل تردد دانش‏آموزان است. کاش زودتر بحث تفکیک پیاده‏رو از خیابان در این مسیر اجرایی شود. یک خط‏کشی، یک جدول‏گذاری، یک جوی آب و یا یک مانع نمادین برای این مهم باید تدبیر شود. این بخش از مسیر نزدیک یک پمب بنزین و مجاور خیابانی پرتردد نظیر 17 شهریور است.

باید دستی به سر و روی این بخش از مسیر کشیده شود. محلات دو سوی این مسیر نیز تشنه توجه مدیریت شهری هستند. در لابلای بافت قدیمی که باید به خاطر وجود منازل زیبا و کهن آن را بافت تاریخی بدانیم، شاهد قد کشیدن سازه‏های آهنی و سیمانی هستیم. کاش این بخش از بافت کهن کاشمر به این راحتی در قالب بافت فرسوده تخریب نشود. کاش یک محور گردشگری مشتمل بر چند خانه تاریخی  و قدیمی در این مسیر و یا جایی از این بافت پر ارزش تعریف می‏شد و مورد بهره‏برداری قرار می‏گرفت. یک نکته دیگر در این محور مشهود است، این مسیر فاقد پاتوق فرهنگی و امکاناتی برای استراحت عابران و پیران و خردسالان است. کاش در این قحطی پیاده‏رو چند نیمکت و صندلی با اشکال زیبا و در راستای تقویت مبلمان شهری در بعض جاهای این محور پیش‏بینی می‏شد.

بعد از چهارراه شهید ترابی در ورود به مسیر منتهی به بولوار شاهد ساختمان حافظ‏الصحه مقابل دیدگانت قرار دارد. روزگاری قلب تپنده بهداشت و درمان کاشمر و آبادی‏های اطراف بود و این روزها تبدیل به یک پایگاه بهداشتی شده است. حافظ‏الصحه یک لقب مربوط به دوران قاجار است که معمولاً نصیب حکیم اول شهر می‏شد. در اواخر دوران پهلوی اول اینجا محل استقرار دکتر حافظ‏الصحه حکیم باشی بود. با حضور خواهر تیمورتاش در کاشمر شاهد ارتباطات خانوادگی این حکیم با این بانو هستیم. عصمت‏السلطنه تیمورتاش در پی بهبودی فرزندش توسط این پزشک فرزند او را تحت حمایت خود قرار داد و هزینه تحصیل او در فرانسه را عهده‏دار شد. این فرزند مسیح نام داشت و بعدها فامیل دانشوری را اختیار کرد.

دکتر مسیح دانشوری در ساخت این ساختمان  نقشی موثر داشت. فراموش نکنیم این مجموعه درمانی نزدیک هسته مرکزی شهر است و روزگاری محل احداث آن بهترین منطقه شهر از نظر زندگی و میزان دسترسی اهالی  محسوب می‏شد. الغرض کاش اطلاعاتی از این پزشک و تاریخچه این بنا در جوار آن بر تابلویی نقش می‏بست. از اینجا به بعد تا نزدیک خیابان شهید سید جمال‏الدین اسدآبادی را باید راسته سمساری‏ها نام نهیم. البته صنوف مختلفی در این راسته فعال هستند ولی غلبه با این صنف است. این بخش از محور مورد نظر از منظر نزدیکی به مجموعه معظم آرامگاه شهید مدرس قابل توجه است. آیا فضای خیابان‏های منتهی به مزار این شهید سعید از نظر زیباشناختی وضعیتی مطلوب دارند؟ اگر آره! امیدواریم حال این فضا بهتر شود و اگر نه امید شاهد تحولاتی مناسب در این راستا در این فضاها باشیم.

سردیس شهید مدرس در میانه میدان این بخش از محور رنگ و لعابی دلچسب ندارد. شاید از منظر برخی این نماد اوج هنر باشد، با این همه پیشنهاد ساماندهی این میدان و رسیدگی به احوالات این مجسمه خالی از لطف نیست. در ادامه به میدانی می‏رسیم که در نوع خود کم‏نظیر است. راستی نام این میدان بزرگ چیست؟ همانطور که در لابلای این متن ذکر شد این محور نیازمند ساماندهی تابلوهای و نام و نشان‏های خود است. در جوار مدرسه سید جمال‏الدین اسدآبادی شاهد راسته نیسان‏داران و وانت‏بارداران هستیم. این بخش از انتهای محور مورد نظر ما بسان ابتدای آن حالتی نیمه صنعتی دارد.در انتها بار دیگر امیدوارم خبر برسد که اعضای خدوم شورای شهر به هر نحو ممکن چه با ماشین شاسی بلند یا با پای پیاده این مسیر را گز کنند و حال و هوای آن را از نزدیک رصد نمایند. یادمان نرود اردیبهشت نزدیک است

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

بار گذاری نظرات قدیمی تر