سیل و روزگار نه چندان بحرانی ستاد بحران کاشمر

تحلیلی
Typography

یقین بحث ستاد بحران در کاشمر روی کاغذ وضعیتی بسیار به سامان و عالی دارد. یقین در مانورهای فرضی همه چیز به خیر و خوشی به پایان می‏رسد.

یقین ستاد بحران شهرستان آماده مقابله با انواع حوادث غیر مترقبه است. یقین پدافند غیر عامل دیارمان عالی و عاری از هر عیب و ایرادی است. انگار نه انگار که روی گسل جا خوش کردیم و دلخوش به عدم تکان اژدهای خفته درونه هستیم. انگار نه انگار کال اُوُقُولقُورُ از این سوی شهر تا آن سوی شهر طی مسیر می‏کند و در بعض نقاطش انواع سازه‏های مسکونی و غیر مسکونی قد عَلم کرده است، اگر سیلی زبانم لال در این مسیل به حرکت در
بیاید چه اتفاقی می‏افتد؟
یک سیل ساده در محور چلپو به عطاییه در سال 92 سه کشته به جا گذاشت. اگر سیل در مسیر رودخانه‏های کوهسرخ جاری شود چه اتفاقی می‏افتد؟ فرض کنید سیل در مسیر ریوش به طرق جاری شود، آیا فاجعه‏ای رخ نخواهد داد؟ اگر سیل در محور چشمه قاسم به سید مرتضی جاری شود چه خواهد شد؟ در بعض نقاط شهر شاهد ساخت و ساز در حاشیه مسیل و دیوار ساحلی هستیم، اگر سیل بیاید چه فرجامی در انتظار این سازه‏هاست؟ راستی آیا پروژه‏های شهرک سازی اطراف شهر در برابر سیل مقاوم هستند؟ اشاره فقط به مسکن مهر نیست.
فراموش نکنید رشته قنوات غیر دایری در زیر شهر و آبادی‏های شهرستان وجود دارد، بر فرض حادثه سیل و ورود آب به این رشته‏ها چه پیش خواهد آمد؟ این روزها اخبار مربوط به سیل جاده چالوس و سوادکوه نقل شبکه‏های اجتماعی است. می‏دانید میان این اخبار و خبرهای منابع رسمی تفاوت‏های است. در برخی از موارد رهگذران و حاضران در محل سیل در کسوت یک شهروند خبرنگار با تلفن همراه به ثبت و ضبط مواردی اقدام کرده‏اند که دیدنشان بدل به کابوس شبانه می‏شود. 
واقعیت آن است که به تعبیر رییس سازمان مدیریت بحران کشور؛ « دستگاه های متولی براساس قانون نباید بگذارند که در حریم رودخانه‏ها ساخت و سازی صورت گیرد و یا اگر هم در حال حاضر ساخت و سازی صورت گرفته، برخورد قانونی شود» یکی از مشکلات در این بارندگی‏ها تصرف حریم رودخانه‏ها بود که منجر به این گونه مشکلات و خساراتی شد. دستگاه‏های متولی باید برخورد لازم را در این زمینه داشته باشند.
در شهرها، شهرداری‌ها مسئول هستند و باید پاسخگو باشند. البته در وقوع چنین حوادثی شورای شهر هم مقصر است، چرا که طرح‌‌ها و برنامه‌ها باید بر اساس مصوبات شورای شهر صورت گیرد و شورا باید در این زمینه نظارت داشته باشد. 
در طول تاریخ مدیریت شهری و شهرسازی‌ همواره نهرها را پر کرده، عرض آنها را کم کرده است. در رود دره‌ها به‌صورت بی‌رویه و بدون رعایت استاندردها و بی‌توجه به دبی آب (مقدار آبی که از یک رودخانه یا مسیر می‌گذرد) اقدام به برخی ساخت و سازها شده است. بی‌رویه بودن ساخت‌وسازها، از بین رفتن قنوات، از بین رفتن چشمه‌ها، تنگ‌شدن مسیر رودخانه‌ها و عدم اجرای زیرساخت‌های جدید از عواملی است که به مخرب شدن هر سیل احتمالی منجر خواهد شد.
مهم‌ترین راهکار درست‏کردن زیرساخت‌ها است.باید به منابع  طبیعی، رودخانه‌ها، نهرها و... که جریان آب به‌طور طبیعی در طول قرن‌ها در آنها در حرکت بوده است، بها دهیم. همه تنها حرف می‌زنیم، اما امیدواریم به این حرف‌ها عمل کنیم و بتوانیم کاری انجام دهیم. در بحث مدیریت بحران باید ازعملکرد جزیره‏ای و پراکنده پرهیز کرد.در سیل‏های اخیر شاهد پدیده شب بیداری مسئولان بعد از حادثه هستیم. در محور چالوس همه چیز در کمتر ازهفت دقیقه رخ داد. بعد از حادثه عدم وجود وحدت فرماندهی و هماهنگی آزار دهنده است. وظیفه اصلی سازمان مدیریت بحران ایجاد این
هماهنگی است. 
یکی از دلایل نقش بسیار ضعیف سیستم مدیریت بحران کشور، نداشتن رویکردهای مبتنی بر جامعه در مدیریت بحران از قبیل سامانه هشدار عمومی است. برای جامعه ما هنوز سطوح هشدار و آماده‌باش به طور رسمی تعریف نشده است و آموزش‌های لازم به مردم ارائه نشده است و سیستم‌های لازم برای این که هشدار به سمع افرادی که در معرض خطر هستند، برسد وجود ندارد. در کاشمر به عنوان شهری که شهره به شهر ایمن است، شایسته است بحث پیشگیری جدی گرفته شود.
یکی دیگر از نقاط ضعف حاکم بر این سازمان اعمال مصلحت در انتخاب مسئولان و متولیان آن است که این مصلحت اندیشی باعث دور شدن افراد علمی و خبره از جایگاه مسئولیت شده است، شاهد هستیم که در سطح کشور افراد سیاسی جایگزین افراد علمی و خبره شده‌اند، از این روز قدم اول در باز کردن گره‌های پاسخ به بحران مسئولیت‌پذیری است که اگر عذرخواهی و عزل مسئولان مقصر در این حوادث را شاهد نباشیم، این گام برداشته نخواهد شد و در روزها ماه‌ها و سال‌های آتی همچنان شاهد تکرار چنین حوادثی خواهیم بود.
ما به بروز فجایع عادت کرده‌ایم و به دنبال آن تب داغ بحث‌های انتقادی، جر و بحث و مناظره و دوباره سکوت و آرامش تا فاجعه بعدی. موج سینوسی این تب ولرزها هشداری است؛ برای مدیریت  بحران کشور که در زمان آرامش به  فکر مدیریت قبل از بحران باشند. ما نیازمند ارتقای سطح فرهنگ ایمنی در جامعه هستیم و این ارتقای فرهنگ اول باید از مدیران جامعه شروع شود و متعاقب آن و در بُعد مردمی نیز باید از مهدکودک‌ها، مدارس،‌ دانشگاه‌ها و منازل آموزش‌ها صورت گیرد.
واقعیت آن است که شهرستان کاشمر نیازمند طرح آمایش و ساماندهی بسترو حریم رودخانه‏هاست. اگر رودخانه‌ها را در سرشاخه‌ها مدیریت و کنترل نکنیم، وقتی در دامنه و دشت جاری می‌شوند عوامل تشدید کننده بحران زیادی به همراه دارند و شدت سیل را افزایش می‌دهند، بنابراین اولویت بر مدیریت سرشاخه‌ها قرار گرفت. فرجام دیوار ساحلی شمال شهر کاشمر به طول 2500متر به کجا رسید؟ کلنگ این پروژه سال 1383 بر زمین خورد. وضعیت سالن 1300مترمربعی مدیریت بحران شهرستان چگونه است؟ همانطور که در صدر مطلب آمد همه چیز روی کاغذ عالی است. آیا تمهیداتی برای استقرار یک بالگرد
در سطح شهرستان اندیشیده شده است؟
خشکسالی 15 ساله دمار از منابع طبیعی شهرستان درآورده است. بالغ بر ۱۲ هزار هکتار از اراضی کاشمر کانون فرسایش بادی از نوع درجه دو هستند. این کانون‏ها حدود ۱۴ هزار هکتار از اراضی زراعی و قابل کشت را تحت تاثیر قرار می‏دهد. فرسایش آبی و فرسایش بادی دو چالش عمده فراروی بخش کشاورزی کاشمر است.متاسفانه نبود مدیریت صحیح بر عرصه‏ها منجر به بروز مشکلات و چالش‏های این حوزه شده است. کارشناسان خشکسالی و سیل را دو روی یک سکه می‏دانند.اگر خشکسالی مدیریت نشود به سیل تبدیل می‏شود و اگر سیل مدیریت نشود به بیابان تبدیل می‏شود. به علت عدم رسیدگی به
وضعیت مسیل‌ها در حال حاضر بسیاری از کال‌های اطراف کاشمر مسدود و خطر سیل جدی است. جایی وجود ندارد که آب باران به آن سمت جاری شود. شهر در معرض یک بحران جدی در برابر خطر سیل است.برخی  صاحب نظران تاکید دارند که؛ این واقعیت باید پذیرفته شود که در برابر حوادث طبیعی آمادگی و هماهنگی کافی برای کنترل بحران، نداریم.
نگاهی به آمار سیل بیانگر خسارات میلیاردی این حادثه طبیعی در سطح شهرستان و به خصوص در بخش کوهسرخ است. فراموش نکنیم؛ بیش از ۷۰درصد خسارت های وارده در کشور، ناشی از سیل و حوادث اقلیمی است و خراسان رضوی نیز یکی از خطرناک ترین نقاط وقوع سیل و زلزله است. بیشترین حوادث استان مربوط به سیل، برف، بوران و یخبندان است. بایسته است درحوزه استانداری برنامه‌ریزی‌های خاصی شود تا سیستم بی‌سیم واحدهای تابعه نوسازی و به‌روز شوند تا در هنگام بحران با فرمانداری‌ها و بخشداری‌ها از طریق بی‌سیم ارتباط برقرار شود. 
روزگاری روزهای 5شنبه جناب فرماندار به طور سرزده به ادارات مختلف می‏رفت. اتفاقات جالبی در این بازدیدهای یهویی مشاهده می‏شد. آن زمان فرماندار متذکر شد که قصد دارد شبی نیمه شبی ستاد بحران شهرستان را بیازماید. زلزله اردیبهشت ماه  یک نوع آزمون بود. شایسته است فرماندار سنجش کمی و کیفی ستاد بحران شهرستان را بررسی کند. امید ستاد بحران شهرستان بحرانی نباشد

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

بار گذاری نظرات قدیمی تر
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.