در حاشیه اصلاح یک سنت غلط اطعام در مجالس ترحیم کاشمر؛ طلسمی که می‌شود آن را شکست

اخبار ترشیز
Typography

 محمد فیض عارفی

اشاره: اصلاح سنت‌های غلط، از جمله مأموریت‌هایی است که خداوند بر عهده مؤمنین و مؤمنات گذاشته و یکی از رسالت‌های پیامبران و پیشوایان دینی را همین موضوع قرار داده است.

از جمله سنت‌های اشتباه رایج در کشور و شهرستان ما، هزینه‌های زائدی است

که صرف تشریفات مراسم ترحیم اموات می‌شود. هزینه‌هایی که داد همه را درآورده اما هیچ کس هم اقدامی اساسی برای حذف آن‌ها نکرده است.

این بار اما هیأت‌های مذهبی کاشمر به صحنه آمده‌اند تا با حمایت روحانیت، مردم و افراد نیک‌اندیشی که در این زمینه پیش‌گام بوده‌اند به اصلاح این سنت غلط بپردازند و با توافقی که انجام داده‌اند، ضمن حذف نوبت صبح مجالس ترحیم، از پذیرش مراسم اطعام در سه روز نخست عزا خودداری می‌کنند.

در  این گزارش در گفتگو با برخی سران هیأت‌ها، امام جمعه و نیز دو نفر از افراد سرشناس کاشمر که در این زمینه پیش‌گام بوده‌اند به بررسی این موضوع پرداخته‌ایم.

بدهکار شدن زنده‌ها برای تعزیه مرده‌ها!

یکی از هیأت‌هایی که بیشترین مراسم تعزیه در آن برگزار می‌شود، هیأت علی‌اکبری کاشمر است. در همین زمینه مسئول این هیأت اظهار داشت: در کاشمر رسم بر این بوده است که چه یک کارگر معمولی و چه یک فرد ثروتمند، وقتی کسی از آن‌ها فوت می‌کرده است دو روز صبح و بعد از ‌ظهر مراسم ترحیم می‌گرفته‌اند و در واقع چه آن‌هایی که دارند و چه آن‌هایی که ندارند به یک صورت مراسم تعزیه را برگزار می‌کردند.

حاج سیدحسن فاطمی ادامه داد: برای کسانی که از تمکن مالی برخوردار هستند شاید مشکل چندانی نباشد اما کسی که توانایی مالی ندارد وقتی از صبح مراسم تعزیه را برگزار می‌کند باید برای ظهر آن روز نیز برنامه ناهار را تدارک ببیند که این کار برای این افراد سخت و مشکل است.

وی خاطرنشان کرد: بارها بوده است که پیش ما آمده و از مشکلات ناشی از این رسم اشتباه، درد دل کرده‌اند و ما بارها شاهد بوده‌ایم که اقشار ضعیف جامعه برای تأمین هزینه‌های این مراسم به صورت نسیه خرید کرده و یا حتی وام گرفته‌اند تا بتوانند مخارج آن را تأمین کنند و بعد تا مدت‌ها باید قرض خود را بدهند و در این صورت خانواده و همسر و فرزند آن‌ها باید تحت فشار قرار بگیرند تا این آقا که برای تعزیه پدر یا مادر خود هزینه کرده است بتواند بدهی خود را پرداخت کند.

مسئول هیأت علی‌اکبری کاشمر تصریح کرد: ما با همفکری سایر هیأت‌های مذهبی و نیز روحانیون و امام جمعه شهرستان به این نتیجه رسیدیم که اگر مراسم تعزیه در نوبت صبح تعطیل شود به طور طبیعی امکان حذف برنامه ناهار هم خواهد بود و لذا این طرح تصویب شد تا هیأت‌های مذهبی از این به بعد برنامه تعزیه اموات را فقط در نوبت بعد‌ از ظهر قبول کنند.

وی در پاسخ به این سؤال که اگر فردی توانایی مالی داشته و اصرار بر اطعام داشت چه خواهد شد گفت: این گونه افراد می‌توانند مراسم خود را در هفتم و یا چهلم برگزار کنند چون به هر حال ما نمی‌توانیم مردم را مجبور کنیم و یا شاید خود فرد متوفی وصیت کرده که برای من هزینه کنید اما همین افراد هم اگر همت کنند و از این رسم اشتباه چشم بپوشند می‌توانند هزینه‌های آن را در راه‌های عام‌المنفعه که فراوان هم هست هزینه کنند چرا که آن یک وعده غذا تأثیری ندارد ولی مجموع آن پول خوبی می‌شود که می‌تواند به درد مستضعفان بخورد.

هزینه‌های مجالس ترحیم، درد روی درد

مسئول هیأت فاطمیه کاشمر نیز در این زمینه در گفتگو با «سروکاشمر» گفت: پیشنهاد اصلاح مراسم تعزیه یک بار دیگر حدود 20 سال پیش هم مطرح شد و شاید به دلیل آنکه هنوز مشکلات ناشی از این رسم اشتباه چندان خودش را نشان نداده بود مورد استقبال قرار نگرفت ولی در شرایط فعلی و بعد از اینکه مشکلات فراوان ناشی از این رسوم اشتباه مشخص شده است مردم هم از آن استقبال می‌کنند.

حاج علی عاملی خاطرنشان کرد: متأسفانه شاهد هستیم با اینکه تأمین هزینه‌های مراسم ترحیم، فشار زیادی روی مردم به وجود می‌آورد ولی به دلیل چشم و هم‌چشمی‌ها کسی نمی‌خواهد بگوید که من از فلانی کمتر هستم و لذا به هر سختی که هست سعی می‌کنند هزینه‌های این مراسم را تأمین کنند.

وی با بیان اینکه جلساتی به این منظور تشکیل و تصمیم‌گیری انجام شده است افزود: ما نمی‌گوییم هزینه‌های مراسم ترحیم اموات را صرف امور خیریه کنند بلکه می‌گوییم حداقل برای تأمین این هزینه‌ها، خودت را به قرض گرفتن نیانداز! چرا که در شرایط فعلی می‌بینیم برخی‌ها وام می‌گیرند و بعد هم چون توانایی بازپرداخت آن را ندارند، خود را بدحساب می‌کنند و لذا ما حتی اگر شده حاضریم از مردم خواهش و التماس کنیم که دست از این رسم اشتباه بردارند.

مسئول هیأت فاطمیه کاشمر ادامه داد: با رسم اشتباهی که تا کنون بوده است درد روی درد مردم گذاشته می‌شود و آن‌ها نمی‌دانند برای عزیزی که از دست داده‌اند ناراحت باشند یا برای تأمین هزینه‌های مراسم تعزیه.

وی با اشاره به نقش افراد ثروتمند در اصلاح این رسوم اشتباه گفت: متأسفانه بسیاری از این رسم‌های اشتباه توسط افرادی که تمکن مالی دارند ایجاد می‌شود و برای همه اقشار جامعه دردسر درست می‌کند و لذا اگر افرادی که توانایی مالی دارند به این سمت حرکت کنند و هزینه‌های این مراسم را صرف امور خیریه کنند آن وقت به زودی شاهد اصلاح آن خواهیم بود ضمن اینکه در این راستا بانوان نیز نقش مهمی دارند و می‌توانند آقایان را در اصلاح این رسم اشتباه تشویق و یا خدای نکرده مانع آن‌ها شوند.

عاملی گفت: خوشبختانه هیأت‌های کاشمر همه پای کار هستند و برای این موضوع متحد شده‌اند و لذا قرار شده است که از این پس فقط در نوبت صبح مراسم ترحیم برگزار شود.

اطعام در مجالس ترحیم، برخلاف آموزه‌های دین اما از آنجا که ممکن است برخی افراد گمان کنند رسم و رسوم مراسم ترحیم اموات، ریشه در احکام دین دارد به سراغ امام جمعه کاشمر رفتیم تا نظر ایشان را جوبا شویم.

حجت‌الاسلام و المسلمین سیدکاظم طباطبایی در این زمینه تأکید کرد: اطعام برای ترحیم اموات و توسط کسی که صاحب عزا است از لحاظ شرعی هیچ گونه وجهی ندارد و حتی در روایات داریم که وقتی کسی از دنیا می‌رود شما تا سه روز برای بازماندگان او غذا ببرید تا او با توجه به غم و غصه‌ای که دارد بتواند به عزاداری خود برسد.

وی ادامه داد: این سنت اشتباه از چند نظر به مردم و به ویژه آن‌هایی که توانایی مالی ندارند مشکلاتی را تحمیل می‌کند و زمانی که کسی از دنیا می‌رود بازماندگان او باید به فکر تأمین هزینه‌های سنگین مراسم ترحیم باشند و لذا با هیأت‌های مذهبی و به ویژه آن‌هایی که بیشترین مراسم تعزیه در آن‌ها برگزار می‌شود نشستیم و موضوع را با روحانیون نیز به بحث گذاشتیم تا بتوانیم این رسم نامعقول و نامطلوب را حذف کنیم و حتی کاشمر در این زمینه تبدیل به الگویی برای سایر شهرستان‌ها شود.

باید طلسم شکسته شود!

امام جمعه کاشمر تصریح کرد: در اصلاح این سنت‌های اشتباه همین گام اول سخت است و باید عده‌ای سینه سپر کنند و طلسم را بشکنند و با اینکه مثلاً خودشان رفته‌اند و شام و ناهار مردم را خورده‌اند اما حالا که صاحب عزا می‌شوند این کار را انجام ندهند و لذا تصمیم بر این شد با حذف نوبت صبح مراسم تعزیه، زمینه برای حذف ناهار در سه روز اول ایجاد شود و ما نیز از مردم متدین، ولایتمدار و فهیم کاشمر انتظار داریم حمایت و همکاری کنند و اجازه ندهند این هزینه‌های بیجا به خودشان تحمیل شود چرا که کسی به این شام و ناهار نیازی ندارد و با اصلاح این سنت، این هزینه‌ها برای کسی که ندارد حذف می‌شود و کسی هم که توانایی مالی دارد می‌تواند صرف امور خیریه‌ای مانند درمان بیماران، جهیزیه نوعروسان نیازمند، مدرسه‌سازی، ایتام و... بکند.

طباطبایی گفت: من به این مردم اعتقاد دارم و می‌دانم که از این طرح استقبال می‌کنند و هر کس قدم جلو بگذارد سنت حسنه‌ای از خود به یادگار خواهد گذاشت و دیگران او را دعا خواهند کرد.

وی افزود: صرف هزینه ناهار و شام برای خود فرد متوفی نیز سودی نخواهد داشت و هزینه کردن زمانی برای میت سود خواهد داشت که برای امور خیری مانند کمک به مستمندان هزینه شود و لذا مقرر شده است مساجد و تکایا از پذیرش این مراسم‌ها خودداری کنند.

امام جمعه کاشمر یادآور شد: اگر این موضوع در شهر اصلاح شود، روستاها نیز تبعیت خواهند کرد به ویژه آنکه مشکلات اقتصادی در روستاها بیشتر است و نباید اجازه داد این هزینه‌های گزاف و بی‌فایده به آن‌ها تحمیل شود.

پیشگامی افراد سرشناس از شهردار اسبق تا پزشک داروساز

همان گونه که اشاره شد در اصلاح این سنت اشتباه، افراد سرشناس و آن‌هایی که تمکن مالی دارند نقش مهمی را ایفا می‌کنند چرا که اگر آن‌ها در مراسم تعزیه خود به حذف هزینه‌های زاید بپردازند، مردم نمی‌گویند چون توانایی مالی نداشت این کار را نکرد بلکه متوجه خواهند شد که مصلحت بالاتری وجود داشته است.

به همین دلیل به سراغ دو نفر از افراد شناخته شده و با تمکن مالی در کاشمر رفتیم که در گذشته در مراسم تعزیه اموات خویش این قدم خیر را برداشته و با حذف هزینه اطعام، آن را صرف امور خیریه کرده‌اند.

مهندس سیدحسین حسینی شهردار سابق و رییس سابق شورای شهر کاشمر از جمله کسانی است که هم مراسم مرحوم پدر خویش و هم مراسم مرحوم پدرهمسر خویش را با سادگی تمام برگزار کرده و هزینه‌های آن را به ساخت پایگاه انتقال خون کاشمر اختصاص داده‌اند.

وی در گفتگو با ما اظهار داشت: هم من و هم مرحوم پدرم از گذشته به هزینه‌های مراسم ترحیم انتقاد داشتیم تا اینکه مشیت الهی بر این قرار گرفت که پدر من طی سانحه‌ای که برای ایشان رخ داد دچار خونریزی داخلی شده و نیاز به تزریق چند واحد خون پیدا شد که این کار هم انجام شد اما در نهایت ایشان دارفانی را وداع گفتند و ما بر اساس اعتقادی که از قبل داشتیم تصمیم گرفتیم گامی در راستای اصلاح این سنت اشتباه برداریم و هزینه‌های مراسم ترحیم را صرف امور خیریه کنیم.

حرف مردم اصلاً مهم نیست

حسینی یادآور شد: در همان زمان موضوع ساخت پایگاه انتقال خون کاشمر در خیابان سلطانیه که محل زندگی مرحوم پدر ما هم بود مطرح شده بود و از آنجایی که پدر ما هم در روند درمان خود نیاز به تزریق خون پیدا کرده بود لذا دیدیم بهترین کار این است که هزینه را به ساخت پایگاه انتقال خون اختصاص دهیم و لذا موضوع را با خواهران و برادران مطرح و با توجه به عقاید مرحوم پدر، فرزندان ایشان هم استقبال کردند و لذا مراسم تعزیه در کمال سادگی برگزار شد.

وی گفت: ما از این کار دو هدف داشتیم، یکی اینکه این پیام را به مردم برسانیم که می‌شود مراسم تعزیه را بدون میوه و شیرینی و ناهار و شام برگزار کرد و هیچ مشکلی هم پیش نمی‌آید و حرف دیگران هم اصلاً مهم نیست و هدف دوم هم کسب رضای خدا و انجام باقیات‌الصالخات برای مرحوم پدر ما بود.

شهردار اسبق کاشمر در مورد مراسم تعزیه پدرهمسرش، مرحوم حاج آقای عاصمی هم گفت: چند ماه پس از فوت پدر ما و یکی دو ماه قبل از فوت مرحوم حاج آقای عاصمی ایشان به من گفتند که کار شما به من هم تلنگر زد و تصمیم گرفتم پولی که پس‌انداز دارم را صرف امور خیریه کنم و لذا مبلغ 100 میلیون تومان را در زمان حیات خود به پایگاه انتقال خون اختصاص دادند و وصیت کردند که مراسم تعزیه ایشان در حد معمولی و فقط با پذیرایی چایی برگزار شود و هزینه‌های آن صرف امور خیر شود.

ساخت کلاس درس و حمایت از بیماران به جای بریز و بپاش!

دکتر امیدرضا میرجردوی از پزشکان داروساز کاشمر نیز از دیگر افرادی است که هزینه‌های مراسم ترحیم پدر و مادر خود را به امور خیریه اختصاص داده است.

وی که خود مدیرعامل انجمن خیرین سلامت کاشمر است گفت: با توجه به اینکه بنده با مشکلات درمانی و نیز آموزش و پرورش کاشمر در ارتباط هستم هزینه مراسم ترحیم مرحوم پدر را به توسعه مدرسه روستای جردوی به تعداد 4 کلاس درس و هزینه مراسم ترحیم مرحوم مادر را به بیماران کلیوی و انجمن خیرین سلامت کاشمر اختصاص دادیم.

میرجردوی افزود: من عقیده دارم که خیۤرساز شدن مهمتر از این است که فردی به تنهایی کار خیر انجام دهد و لذا در مراسم ترحیم تأکید کرده بودم که این موضوع را چندین بار اعلام کنند تا مردم ببینند که وقتی فلانی که می‌تواند در مراسم ترحیم پدر و مادرش بریز و بپاش کند و تشریفاتی برگزار کند، این کار را نکرده و هزینه را صرف امور عام‌المفنعه کرده است دیگران هم می‌توانند انجام دهند و مشکلی پیش نمی‌آید و لذا برای بنده مهم بود که با روشنگری مردم را به این سمت سوق دهیم.

وی ادامه داد: ما برای اصلاح این سنت اشتباه تلاش‌هایی کرده و تماس‌های مکرری با هیأت‌های مذهبی برقرار کردیم که خوشبختانه اخیراً‌ این هیأت‌ها تصمیم به اصلاح مراسم تعزیه گرفته‌اند ضمن اینکه خوشحال هستیم با فرهنگسازی که انجام شد در چند سال اخیر بخش زیادی از این هزینه به سمت حمایت از مجمع خیرین سلامت و بیماران کلیوی، تأمین نیازهای آموزش و پرورش، کتابخانه‌سازی و... رفته است و لذا کاشمر پس از مشهد مقدس، دومین شهرستان استان در میزان کمک خیرین به امور درمانی شده و جالب اینجاست که 60 تا 70 درصد این کمک‌ها از محل حذف هزینه‌های مراسم ترحیم توسط صاحبان عزا صورت گرفته است.

این پزشک کاشمری تأکید کرد: با این حرکت دسته‌جمعی هیأت‌های مذهبی می توان با برنامه‌ریزی دقیق و منسجم، هزینه‌های واقعاً زائد مراسم ترحیم را برای رفع مشکلات و نیازمندی‌های مردم شهرستان از جمله در بحث درمان استفاده کرد که باقیات‌الصالحاتی خواهد بود که سود آن تا سالیان سال جاری و مردم منتفع خواهند شد.

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

بار گذاری نظرات قدیمی تر
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.