بافت روستایی را حفظ کنید!

اخبار ترشیز
Typography

حمید ضیایی

 گردشگری یکی از ارکان مهم جذب سرمایه برای هر منطقه است. در بسیاری از کشورها امروزه جذب گردشگر یکی از مهم‌ترین کارهایی است که انجام می‌دهند؛ به‌طوری که می‌توان گفت بخش مهمی از اقتصاد بعضی کشورها از جذب گردشگر تأمین می‌شود. بخش عمده‌ای از این جذب گردشگر، به بافت‌های خاص مربوط می‌شود؛ مسأله‌ای که باید به آن توجه ویژه‌ای صورت پذیرد

حفظ بافت‌های روستایی و همچنین حفظ بناهای تاریخی_فرهنگی است. در این یادداشت سعیَم این است که تنها به مسأله‌ی بافت روستایی و اقامتگاه‌های بومگردی بپردازم.

امروزه منطقه‌ی ترشیز از بافت روستایی منحصربه‌فردی برخوردار است که این مهم ما را برای حفظ بیشتر این بسترها مجاب می‌کند. در ابتدا باید بگوییم که میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اولین مسئولیت را در قبال بافت روستایی عهده‌دار است. اگر بخواهیم به بافت‌های منحصربه‌فرد و خاص منطقه‌ی ترشیز اشاره کنیم، ابتدا باید به روستاهای منطقه‌ی کوهسرخ اشاره کرد. روستاهایی که زنگ خطر نابودی بافتش به صدا در آمده است. تغییر بافت روستایی، و تبدیل آن به بافت‌های مدرن، برای فضای روستایی یک آفت است. چرا که هرچه روستا از بافت اصلی و ماهیت خود دور شود، جاذبه‌ی آن هم کم می‌شود. دیگر نمی‌توان برای جذب گردشگر روی آن روستا حساب باز کرد. یکی از کارهایی که در زمینه‌ی جذب گردشگر انجام شده است، همین طرح اقامتگاه‌هاست؛ اما این طرح‌ها به تنهایی کفایت نمی‌کند. به بیان دیگر، این طرح‌ها بیشتر جنبه‌ی تبلیغاتی پیدا می‌کنند و آن‌طور که باید و شاید، زمینه‌ی جذب گردشگر را فراهم نمی‌کنند.

منطقه‌ی کوهسرخ از لحاظ آب و هوایی و بافت روستایی منطقه‌ای منحصربه‌فرد است. وجود روستاهای پلکانی، باغات و انواع میوهای کوهستانی، گیاهان دارویی، درختان وحشی، و... هرکدام برای جذب گردشگر مهم و مؤثر است؛ اما متأسفانه بعضی از روستاهای هدف گردشگری را می‌بینیم که تغییر بافت در آن‌ها محسوس است و روزبه‌روز این مسأله در حال پیشرفت است. به طوری که دیگر ما با آن بافت منحصربه‌فرد روستایی مواجه نیستیم. وجود این بافت‌های مدرن، از لحاظ بصری، ماهیت روستا را زیر سؤال برده است. لازم به ذکر است که بگوییم، ما با مرّمت و بازسازی مخالف نیستیم؛ اما با تغییر این بافت‌ها مخالفیم. بافت‌هایی که هیچ سنخیتی با روستا ندارد و به بیانی، وصله‌ی ناجوری برای روستاست.

در منطقه‌ی ترشیز بافت‌های دیگری هم وجود دارد که می‌توان به روستای «جعفرآباد» در شهرستان خلیل‌آباد و همچنین به روستای «باب‌الحکم» در بردسکن اشاره کرد. آنچه باید مورد توجه قرار گیرد این است که با همکاری و تعامل میان دهیاری‌ها و شوراهای روستا و میراث‌فرهنگی و... باید این مسأله شفاف باشد تا مردم بدانند که حفظ بافت و فضای روستایی، به نفع منطقه‌ی آن‌هاست. به عبارت دیگر، باید با توضیح و توجیه افراد و ساکنان روستا، این مسأله را تبدیل به دغدغه‌ای همگانی کنیم که به ارزش و اهمیت بافت روستایی پی ببرند. نباید فراموش کنیم که این کار تنها از عهده‌ی میراث‌فرهنگی بر نمی‌آید. بعضی کارها باید تبدیل به فرهنگ عمومی شود.  تا مردم دغدغه‌ی این مسایل را نداشته باشند، نمی‌توان به مقصودی که پیگیری می‌کنیم، برسیم. مردم روستا باید بدانند که حفظ بافت روستا از چه اهمیتی برخوردار است و این حفظ بافت تا چه میزان می‌تواند به حوزه‌ی اقتصادی و اشتغال آن‌ها کمک کند. همچنین می‌توان به مسایل دیگری چون گردشگری کشاورزی، گردشگری غذایی، گردشگری فرهنگی و... هم دست یافت.

 

 

اقامتگاه‌های سنتی یا نیمه‌مدرن؟

همان‌طور که بارها در همین نشریه به موضوع اقامتگاه‌ها پرداخته شده است و مزّیت‌های آن را برشمرده‌ایم، بهتر است در اینجا کمی از نواقص آن‌ها هم بگوییم. هدف اصلی از ایجاد اقامتگا‌ه‌های بومگردی این بوده تا مردم بیشتر و بهتر با سبک زندگی هر منطقه آشنا شوند. این آشنایی باید به نحواحسنت صورت پذیرد. به بیان دیگر ما وقتی وارد یک اقامتگاه بومگردی می‌شویم، توقع داریم که تمام آنچه می‌بینم، سبک و شیوه‌ی زندگی روستایی را آینگی کند. مسأله‌ای که در بعضی اقامتگا‌ه‌ها مغفول مانده است. به عنوان مثال برای یک گردشگر مهم است که در اقامتگاهی، اتراق کند که تمام سبک و شیوه‌ی یک زندگی روستایی در آن جریان داشته باشد. این مسأله به نوع غذا، وسایل گرمایشی و سرمایشی، سرویس‌های بهداشتی، و... وابسته است. گردشگر می‌خواهد برای چند روز در مکانی با سبک و شیوه‌ی آن منطقه زندگی کند. این مهم به رفاه و مشقت‌های یک زندگی روستایی وابسته است. گردشگر می‌خواهد بوی نان محلی آن منطقه را استشمام کند. و یا خودِ گردشگر بتواند به تنور نان بچسباند؛ تا با این روش بتواند بیشتر شرایط زندگی افراد را درک کند. سؤالی که پیش می‌آید این است که آیا در اقامتگا‌ه‌های منطقه چنین برنامه‌ای پیش‌بینی شده است؟ یا برای گردشگر چنین برنامه‌ای تدارک می‌بیند؟ به اعتقاد نگارنده این یکی از نواقصی‌است که در اقامتگاه‌های بومگردی منطقه دیده می‌شود.

مسأله‌ی بعدی که باید به آن توجه کرد، سبک استفاده از سرویس‌های بهداشتی‌است. ما هیچ‌وقت در روستا و بافت روستایی با سرویس‌های بهداشتی مدرن روبه‌رو نیستیم؛ اما در بعضی اقامتگاه‌ها ما با سرویس‌های بهداشتی‌ای مواجه می‌شویم که کاملاً مدرنیته است. این یک نقص برای یک اقامتگاه‌ها بومگردی‌است. چرا که سازگار با بافت روستایی نیست.

یکی دیگر از کارهایی که میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی می‌تواند برای گردشگر در نظر داشته باشد، ایجاد حمام‌های عمومیِ روستایی‌است. بی‌شک تجربه‌ی حمام عمومی برای گردشگر بسیار جذاب است. برای این کار ما می‌توانیم از حمام روستای «ایور» الگوبرداری کنیم. چرا که این حمام تنها بازمانده‌ی فرهنگی مردم روستاست و می‌تواند یک الگوی مناسب برای ساخت و احداث حمام‌های مشابه باشد.

گردشگری مسأله‌ای‌ست که باید تبدیل به یک دغدغه‌ شود. چرا که در کنار جذب گردشگر است که می‌توان به مسایل مهم اقتصادی دست یافت. در این کنار نگارنده معتقدم که هرچه میزان جذب گردشگر افزایش یابد، می‌توان به حفظ فرهنگ‌های اصیل منطقه هم امید داشت؛ چرا که وقتی مردم برای جذب گردشگر بیشتر اقدامات فرهنگیِ در خوری انجام خواهند داد و این کار به حفظ بیشتر فرهنگ شفاهی و منطقه‌ای کمک می‌کند.

نگارنده امیدوارم که شاهد این باشیم که ابتدا در راستای حفظ بافت روستای اقدامات در خوری صورت پذیرد و برای داشتن منطقه‌ای مناسب گردشگر، همه با هم تلاش کنیم و زمینه‌های مناسب این کار را فراهم آوریم.

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.