خیابان فیض ‏آباد؛ هویت نامیرای شهر کاشمر

اخبار ترشیز
Typography

در خیابان 17 شهریور یا فیض ‏آباد روح ناب تاریخ در جریان است. از سمت میدان مرکزی که وارد این خیابان می‏شوید، این روح را حس می‏کنید. این خیابان به لطف وجود حوزه علمیه عتیق، مسجد جامع، منازل قدیمی، تکیه حسینی(ع)، باغ‏سراهای کهن و هیئت شاهزاده قاسم (ع) تاریخی‏ترین خیابان شهرمان محسوب می‏شود.

اولین بیمارستان کاشمر در این خیابان بنیان نهاده شد، بیمارستان شهید مدرس هنوز هم روی پاست و محل رجوع اهالی است. خیابان فیض‏آباد خیابان عجیبی است، انگار همه چیز دارد و در عین حال هیچ چیز ندارد. خیابانی که روزگاری اصلی‏ترین خیابان ترشیز محسوب می ‏شد، نیازمند توجه خاص است. خیابانی که روزگاری اعیان نشین کاشمر به حساب می‏آمد، اینک نیازمند ساماندهی است. رد پای این اعیان نشینی را در عمارت‏های کهن و باغات قدیمی می‏توان دید، این بضاعت بهانه مطلوبی برای فعالیت‏های مربوط به صنعت گردشگری در نقاط مختلف این خیابان است.

باغ‏سراهای این خیابان را باید ریه‏های شهر توصیف کرد. این خیابان فاقد پارک  بوستان و پردیس است ولی شاید به جرأت بتوان ادعا کرد که از بسیاری از فضاهای سبز کاشمر بیشتر درخت دارد. هنوز باغات این خیابان توان نفس کشیدن دارند. روزگاری اداره پست شهر در این خیابان قرار داشت. هنوز رد پای ساختمان هلال احمر مشهود است. این خیابان با حوزه علمیه عتیق شروع می‏شود و در ادامه مکتب‏النرجس(س) را در بر می‏گیرد. روزگاری ساختمان مرکزی اولین مرکز آموزش عالی شهرستان در این خیابان قرار داشت. امور اداری و پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشمر از بدو تاسیس در سال 1369 تا سال 1376 در این خیابان قرار داشت. روزگاری دو حمام مرمر و کارون در این خیابان فعالیت داشتند. پاساژ معمار تنها مرکز خرید این خیابان در جوار حوزه علمیه عتیق عملاً در اختیار صنف طلافروشان است. دو سویه ابتدای این خیابان عملاً به راسته طلافروشان تبدیل شده است. از این منظر باید فیض‏آباد را خیابان طلایی کاشمر نام نهاد.

کمی پایین‏تر از این راسته به شکوه تکیه حسینی(ع) می‏رسید، روزگاری در جوار این تکیه شیرآبی لب تشنگان را سیراب می‏کرد. بعد از آن به راسته سبزی‏فروشان می‏رسیم. در چهارراه شهید ترابی راسته فروش لوازم اداری دیده می‏شود. بعد از پمپ بنزین صدای ضربات مغازه مسگری عابران را هوشیار می‏کند. بعد از آن نجابت مسجد شادروان فخار و عظمت هیئت شاهزاده قاسم (ع) ترا به خود می‏خواند. در جای جای این خیابان و انشعابات آن شاهد انواع منازل قدیمی و باغ‏سراهای کهن هستیم. در جوار مکتب‏النرجس(س) ساختمان یک عمارت قدیمی چشم را خیره می‏کند. این عمارات در برخی از محلات این خیابان و اطراف بیمارستان هنوز احوالی به سامان دارند و اصطلاحاً روی پا هستند. کاش روزی مسئولان ذی‏ربط گامی عملی برای مستندسازی آثار تاریخی و میراث فرهنگی این خیابان به طور اعم و باغ‏سراهایش به طور اخص بردارند. شایسته است بحث مستندنگاری فرهنگ مردم در محلات این خیابان جدی گرفته شود.

ابتدای این خیابان طلایی به لطف وجود مسجد جامع و طلافروشان پر رونق است. بعد از آن در برخی نقاط شاهد میل فضای خیابان از کسادی به سمت رونق هستیم. در برخی نقاط شاهد تعریض خیابان هستیم. چند ساختمان مرتفع در بافت قدیمی این خیابان قد کشیده‏اند و چندین ساختمان قدیمی به هر دلیل تخریب شده‏اند و یحتمل به زودی شاهد رویش آهن و سیمان در آنها خواهیم بود. پاره خط میدان مرکزی تا مسیر بعد از بیمارستان شهید مدرس مسیری پر از خاطره و بیم و امید است. تعریض این خیابان یک آرزوست ولی تحقق این آرزو نباید به بافت قدیمی لطمه‏ای وارد کند. کاش بشود کاری کرد که در الزامات مدیریت شهری صدمه کمی به بافت تاریخی این خیابان وارد شود. در محلات منتهی به این خیابان اراده تخریب بافت قدیم و تبدیل آن به بافت جدید محسوس است. کاش بخشی از این خیابان در قالب یک طرح گردشگری مشخص می‏شد.

این بخش باید دارای یک منزل قدیمی و یک باغچه متصل به آن باشد تا بتوان در آن سفره‏خانه‏ای تعبیه کرد و در یک فضای سنتی پذیرای مهمانان و گردشگران بود. حتی می‏توان باغ‏موزه‏ای را در یکی از باغ‏سراهای این خیابان برپا نمود. فضای این خیابان به تنهای سوژه مناسبی برای انواع فعالیت‏های هنری است. این شاخصه در حوزه معماری بیشتر معنا می‏یابد. کاش شهرداری التفات بیشتری به این خیابان از منظر ایجاد انواع اِلمان و نمادهای شهری می‏کرد. کاش شهرداری به مبلمان شهری این خیابان کهن‏سال بیشتر توجه کند. یک خیابان باید دارای پنج ویژگی مهم مشتمل بر؛ آغاز مشــخص، پایان مشخص، خطــی بودن رابطه، مرکزیت و میانجی بــودن بین فضای عمومی و خصوصی باشد. خیابان فیض‏آباد از میدان مرکزی شروع می‏شود. از چهارراه شهید ترابی عبور می‏کند، میدان شفا را در بر می‏گیرد و تا آستانه مسیر منتهی به اراضی نُوزَد پیش می‏رود. این پنج ویژگی در این خیابان مشهود است.

محلات این خیابان نیز هر یک بخشی از بار تاریخی کاشمر فعلی و ترشیز قدیم را بر دوش دارند. در هر گوشه این محلات نام فرهیختگان و مفاخر و مشاهیر و شهیدانی شنیده می‏شود. نصب تابلوهای یادمان در هر محله و اشاره به نام و نشان این فرزانگان و بزرگواران پیشنهاد می‏شود. مدارس، مساجد و تکایای این محلات در حافظه تاریخی این خیابان جایگاهی رفیع دارند. خیابان فیض‏آباد یک حقیقــت اجتماعی اســت. اینجا با هر خیابان اصلی شهر شباهتی دارد. بسان خیابان مدرس طلایی است. چونان خیابان اما اینجا یک خیابان ســه بعدی اســت، شما در آن شاهد امتزاج گذشته و حال و آینده هستید. همچون خیابان قایم اینجا را باید خیابانی نوستالوژیک و پر از خاطره دانست. به این خیابان به خاطر مجاورت با سایت آرامگاه شهید مدرس باید توجه ویژه‏ای مبذول شود. این خیابان از منظر گردشگری سلامت به لطف وجود بیمارستان شهید مدرس باید بیش از پیش در مدار توسعه قرار بگیرد.

در این خیابان انواع کارکردها قابل رصد است. کارکرد اقتصادی آن تنها در فعالیت راسته طلافروشان و فعالیت یک بانک و صنوف مختلف محدود می‏شود. کارکرد فرهنگی آن در فعالیت دو حوزه علمیه و مساجد و تکایا و محافل دینی و انواع روضه‏خوانی‏های منازل متجلی است. کارکرد علمی آن هم در حیات بیمارستان و مراکز آموزشی خلاصه می‏شود. در کنار این همه باید به تاثیر این خیابان در ارتباط شهر به روستاهای جنوب شهرستان و اراضی زراعی حاشیه شهر و کال مجاور آن اشاره نمود. این خیابان تنها خیابان اصلی شهر است که هنوز کشت و زرع و باغداری در پیرامون آن دیده می‏شود. محلات این خیابان با توجه به قدمتشان نیازمند ساماندهی و بهسازی هستند. در برخی نقاط پیرامونی این خیابان انواع آسیب‏های اجتماعی به صورت مرئی و نامرئی خودنمایی می‏کند، این مهم نیز نیازمند رسیدگی است.

یکی از دوستان ساکن یکی از محلات این خیابان با اشاره به تلاش برخی کاندیداهای انواع انتخابات در نقاط حاشیه‏ای این خیابان برای اخذ رای می‏گفت؛«دَم هر انتخابات کاندیداها در این مناطق حاضر می‏شوند و با انواع وعده‏ها و وعیدها سعی در کسب رای دارند، اینان بعد از انتخابات قول و قرارها را فراموش و سرکشی به محلات مختلف این خیابان را تا آستانه انتخابات بعدی به طاق نسیان می‏سپارند». جالب است بدانید برخی از چهره‏های مطرح سپهر سیاست کاشمر به انحاء مختلف به این خیابان وابستگی‏های دارند. کاش از زاویه تعلق خاطر هم که شده برای این خیابان و محلاتش کاری کارستان بنمایند. جالب است بدانید در این خیابان اثری چندان از صنایع آلاینده دیده نمی‏شود. دکه مطبوعاتی هم در این خیابان دیده نمی‏شود. کاش شورای شهر و شهرداری و نهادهای فرهنگی هنرمندان بومی را برای زیباسازی ای خیابان و حواشی آن تشویق و ترغیب می‏کردند.

کاش مسئولان یک پارک یا پردیس یا بوستان برای این خیابان کهن‏سال و یا محلات آن تعریف می‏کردند. این خیابان به خاطر وجود بیمارستان محل رفت و آمد همه کاشمری‏ها در طی سال هست. تولد یا فوت در کنار کسب سلامت از جمله وقایع این بیمارستان است که باعث حضور افراد مختلف از نقاط مختلف شهر و حتی آبادی‏های اطراف در این مرکز درمانی می‏شود. همه روزه شاهد حجم متفاوتی از غم و شادی در این بیمارستان هستیم. به همین دلیل ساده باید به این خیابات بیشتر رسیدگی شود. ترافیک آن باید روان‏تر شود. دسترسی به آن از نقاط مختلف شهر باید بیشتر تسهیل شود. وجود پارکینگ حداقل در جوار بیمارستان ضرورتی انکارناپذیر است. ساماندهی اراضی واقع در پیرامون بیمارستان هم ضروری است. بایسته است به روشنایی این خیابان نیز  بیش از پیش توجه شود. پیاده‏روهای دو سویه این خیابان وضعیت مطلوبی ندارند. شایسته است شورای شهر چهارم در آخرین سال فعالیت همتی خاص برای این مهم اعمال نماید.

وضعیت آسفالت بسیاری از کوچه‏ها و میلان‏های منتهی به این خیابان نیز ناجور است. در برخی از محلات کف کوچه‏ها مزین به انواع چاله چوله است. لکه‏گیری هرازگاهی این موارد حُکم مسکن را دارد و در اندکی زمانی باز آش همان و کاسه همان است. پیشنهاد می‏گردد شهردار و اهالی ویلای خیابان خرمشهر قدم رنجه فرمایند و یک بار پای پیاده ابتدا تا انتهای این خیابان را طی نمایند. وضعیت پیاده‏روها و کوچه‏ها و میلان‏ها را با دقت بررسی کنند. یقین حضور بی‏واسطه آنان در میان اهالی تاثیر مثبت خواهد داشت. بد نیست در نماز جماعت چند مسجد نیز در خلال هفته حاضر شوند. اهالی ولایتمدار این خیابان و محلات دو سویه آن یقین حرف‏های قشنگ آنان را به گوش جان خواهند شنید و یقین حرف‏های گفتنی جالبی برای آنان خواهند داشت. مسئولان محترم یقین دلواپس دغدغه‏های شهروندان هستند. ایشان یقین از سر تدبیر در میان اهالی حاضر خواهند شد تا بذر امید به تحول و تغییر در این خیابان را به درستی آبیاری کنند.

یک خیابان شهری موفق، خیابانی است که به تمام توقعاتی که شهروندان، هنگام شنیدن خیابان شهری در ذهن خود متصورمی‏شوند، پاسخگو باشد. سرزندگی، انعطاف‏پذیری و خاطره‏انگیزی از مهم‏ترین ویژگی‏های کلی هر خیابان است. برای دستیابی به سرزندگی بیشتر در خیابان فیض‏آباد باید ایجاد مراکز فعالیتی متنوع با کاربری‏های اوقات فراغت مورد توجه قرار داد. همانطور که عرض شد؛ بالابردن قابلیت پیاده‏روی در این خیابان از طریق مناسب‏سازی سطح پیاده‏روها یک ضرورت است، این مهم انعطاف‏پذیری خیابان را دوچندان می‏کند. توجه به عناصر شاخص معماری و تاریخی این خیابان موجب تقویت جنبه خاطره‏انگیزی این خیابان می‏شود. کارشناسان معتقدند شناخت نقش و جایگاه خیابان‏های  هر شهر منجر به شناخت خود شهر می‏شود، امید دو کمیسیون فرهنگی و پژوهشی شورای شهر و مشاوران شهردار به این مهم بذل عنایت ویژه‏ای از خود نشان دهند و از این منظر به این خیابان توجه‏ای خاص از خود نشان دهند.

خیابان‏های شهری به دلیل تنوع کاربری‏ها، باعث جذب گروه‏های مختلف سنی، جنسی، اجتماعی و فرهنگی در خیابان شده و اختلاط اقشار مختلف شهروندان در این فضا را موجب می‏شوند. کاربری‏های متعدد و متنوع در هر خیابان ، بهانه‏هایی برای حضور مکرر و مداوم افراد در ساعات مختلف شبانه‏روز در خیابان‏ها هستند. خیابان فیض‏آباد در یک بستر تاریخی جای گرفته است. کاش این منظر مورد توجه مسئولان قرار بگیرد. این خیابان نقشی ماندگار در هویت بخشیدن به کلیت تاریخ ترشیز و شهر کاشمر دارد. اینجا شناسنامه ترشیز است. تمیزی و نظافت این مسیر باید به یک دغدغه برای اهالی و مدیریت شهری تبدیل شود. این خیابان پر یاد و خاطره نیازمند اصلاح علایم راهنمایی و رانندگی و ترسیم مجدد خطوط و توجه به مسایل ترافیکی است. خیابان فیض‏آباد به لطف مساجد، حوزه‏های علمیه، تکایا و هیئات مذهبی‏اش یک خیابان  فرهنگی و مذهبی است. باید شأن و منزلت این خیابان را پاس بداریم.

باید به رهگذران و عابران و رفت و آمدهای خیابان فیض‏آباد بیشتر از پیش توجه شود. سهولت ایاب و ذهاب آنان باید فراهم شود. این واقعیت را باید مدنظر قرار دهیم که توجه به این خیابان توجه به کلیت شهر است. متذکر شدیم که این خیابان به دلیل وجود بیمارستان شهید مدرس مورد توجه همه اهالی شهر و شهرستان است. امید روزی بشنویم که مدیریت شهری التفات ویژه‏ای به کودکان و نوجوانان این مسیر دارد. امید روزی شاهد ایجاد انواع تسهیلات و پاتوق‏ها برای پیران و بازنشستگان ساکن در این مسیر باشیم. امید روزی روزگاری شاهد اجرای نهضت آسفالت در جای جای این خیابان و محلات آن باشیم. امید روزی تک تک منازل قدیمی و باغ‏سراهای کهن و سازه‏های تاریخی این مسیر به عنوان اثر ملی ثبت شوند. امید کاندیداهای محترم انتخابات مختلف به وعده‏های خود برای عمران و آبادانی این مسیر و محلاتش عمل کنند. امید روزی شاهد افتتاح انواع مراکز فرهنگی و تفریحی در این مسیر باشیم. امید روزی شاهد توجه به این هویت همیشه مانای کاشمر باشیم

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

بار گذاری نظرات قدیمی تر
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.